Tìm hiểu 8 Tầng chủng Ngọc Phỉ Thuý

Jadeite được mệnh danh là loại Ngọc khó đánh giá nhất. Do tính ngẫu nhiên trong quá trình hình thành, nên đặc tính của mỗi viên là khác nhau. Ngay cả trên cùng một phôi thô thì đặc tính của từng vị trí cũng khác nhau. Chỉ một khác biệt nhỏ cũng có thể làm giá trị của miếng Ngọc tăng hoặc giảm trong biên độ rất lớn.

Lẽ ra phần này mình đặt tiêu đề là “8 cấp độ trong của Ngọc Phỉ Thúy” cho gần gũi, mọi người dễ đọc dễ hiểu. Tuy nhiên khái niệm CHỦNG trong giới chơi Ngọc lại không đơn thuần chỉ là độ trong.

KHÁI NIỆM CHỦNG, THỦY & ĐỊA

CHỦNG là khái niệm để chỉ độ TRONG & MỊN của Ngọc Phỉ Thúy. Ngọc Chủng tốt có cấu trúc chặt chẽ, độ trong suốt cao, độ bóng bề mặt mạnh và tỏa ra sự huyền bí. Ngọc Chủng thấp có độ xuyên sáng kém, cấu trúc tinh thể rời rạc, và các hạt khoáng chất không đủ mịn (Thậm chí có thể nhìn rõ các hạt bằng mắt thường). CHỦNG là tổng hòa của 2 yếu tố liên quan chặt chẽ, tồn tại như một thể thống nhất: THỦY & ĐỊA

ĐỊA (Nền) đặc trưng cho cấu trúc vi hạt ảnh hưởng tới độ keo mịn của Ngọc.

Còn THỦY (Nước) tượng trưng cho khả năng ánh sáng xuyên qua Ngọc, hay độ trong thực tế mà mắt người cảm nhận được.

Trên thực tế, Thủy là biểu hiện bên ngoài của Chủng, Địa lại là nguồn gốc bên trong của Chủng. Tuy hai mà một.

Ngọc chỉ có Thủy mà không có Địa. Tựa như nhan sắc khuynh thành, nhưng thiếu đi nội hàm sâu sắc. Mới tìm hiểu thấy có cảm tình, nhưng càng trải nghiệm lại càng nhàm chán. Hay trong giới thường dùng cặp danh từ Ngọc Già – Ngọc Non để phân biệt.

Ngọc già tạo thành từ những vi hạt rất nhỏ, kết dính chặt chẽ, đồng đều, mới tạo nên độ mịn. Ngược lại, Ngọc non thường có cấu trúc hạt lổn nhổn, thô, kết dính kém, thậm chí còn bở và khô.

Lưu ý rằng, Ngọc già hay non là những thuật ngữ tương đối, vì không có tiêu chuẩn định lượng. Hãy hiểu từ bản chất, để khi đặt 2 miếng Ngọc cạnh nhau, bạn có thể tự đánh giá miếng nào có Địa tốt hơn (Già hơn). Thay vì sa đà vào các cuộc tranh cãi vô bổ.

Nhiều bạn mới chơi Ngọc thường bỏ qua yếu tố Địa. Nghĩa là chỉ chọn Ngọc có Thủy (độ trong), chứ không hề quan tâm tới cấu trúc. Nhưng thử tưởng tượng, một thiếu nữ với làn da trắng trẻo, nhưng lại có mụn hay rỗ. So với một làn da mịn màng, căng tràn sức sống. Khác biệt phải không nào?

Ngay cả Ngọc chủng Nếp Mịn, tuy không có độ trong, nhưng da Ngọc mịn màng như sứ, không thấy cấu trúc hạt lổn nhổn, vẫn được đánh giá cao. Đôi khi giá thành còn hơn cả sản phẩm chủng Băng non.

Người ta chia Ngọc Phỉ Thúy thành nhiều Chủng, dựa trên đặc tính Thủy & Địa của Ngọc.

Về cơ bản, Chủng của Ngọc gồm 4 cấp chính mà nhiều bạn đã khá quen thuộc. Đó là ĐẬU – NẾP – BĂNG – THỦY TINH.

Còn để phân loại chi tiết hơn, người ta lại tiếp tục chia ra: NẾP – NẾP MỊN – NẾP HÓA – NẾP BĂNG, rồi BĂNG – CAO BĂNG. Tổng hợp lại tạo thành 1 hệ thống phân cấp, tạm gọi là “8 TẦNG CHỦNG NGỌC”.

Đây là hệ thống được phổ cập thông dụng nhất, và mình sẽ sử dụng xuyên suốt trong tài liệu này. Ngoài ra có những nơi chia thêm nhiều chủng khác, nhiều tên khác như Long Thạch Chủng, Kính, chủng Sứ, chủng Sáp… nhưng về bản chất trùng lặp. Nên mình sẽ loại bỏ để tránh làm người đọc bị… tẩu hỏa nhập ma.

Trong ảnh, mình đã lập bảng trực quan phân loại Chủng Ngọc. Bảng này xây dựng dựa trên phân cấp Chủng – Thủy – Địa của trung tâm giám định GID (Đơn vị tiên phong tại Trung Quốc thực hiện việc lượng hóa phân cấp Chủng Ngọc).

Lưu ý quan trọng:

GID chỉ phân chia Chủng Ngọc thành 5 cấp. Mình đã điều chỉnh lại để phù hợp với phân loại 8 Tầng Chủng Ngọc quen thuộc trong giới chơi Ngọc. Mình đăng cả 2 bảng phân loại, để cả nhà tiện so sánh.

Hệ thống đánh giá Chủng của GID là dạng tiêu chuẩn nội bộ, chưa được công nhận rộng rãi. Còn trong giới chơi Ngọc, đánh giá về Chủng Ngọc mang đậm tính chủ quan. Việc cùng một miếng Ngọc, người này cho là chủng Băng, người khác lại chỉ xếp vào Nếp Băng, là điều thường xuyên xảy ra. Thay vì sa đà vào câu chữ và những tranh cãi không cần thiết. Cá nhân mình khuyên mỗi người nên trang bị kiến thức, hiểu gốc rễ bản chất của CHỦNG – THỦY – ĐỊA. Từ đó mỗi khi cầm trên tay 2 miếng Ngọc, bạn có thể tự so sánh và đánh giá phẩm chất cao thấp, từ đó đưa ra quyết định.

OK, vậy giờ chúng ta sẽ đi vào chi tiết từng Chủng:

ĐẬU CHỦNG

Đây là Chủng Ngọc phổ biến nhất. Các hạt tinh thể thô, không có độ trong. Cấu trúc lổn nhổn, dễ dàng quan sát bằng mắt thường. Độ kết dính giữa các vi hạt đa số không cao. Dẫn tới có nhiều rỗ, tạp chất màu khác len vào. Hầu hết Ngọc Đậu Chủng đều có chất lượng thấp và giá tổng thể không cao.

Lưu ý: Kết cấu thô ở đây ám chỉ hạt tinh thể bên trong của Ngọc có thể quan sát bằng mắt thường, chứ không phải chỉ riêng ở bề mặt. Ngọc Đậu Chủng nếu được mài bóng kỹ lưỡng, bề mặt của Ngọc vẫn bóng loáng mịn màng khi chạm vào

“Đậu Chủng” ở đây là khái niệm chỉ độ trong của Ngọc. Khác với “Đậu Lục” là khái niệm chỉ màu sắc Ngọc.

Ngọc Đậu Chủng tuy không có nhiều giá trị làm trang sức đeo trên người. Nhưng đây lại là nguyên liệu chính cho hầu hết các tác phẩm Ngọc trưng bày. Một khối Ngọc Đậu Chủng kích thước to, ít rạn nứt hoàn toàn có thể được nghệ nhân điêu khắc khéo léo loại bỏ khuyết điểm, và tạo thành những món đồ bày có giá trị.

NẾP CHỦNG

NẾP có độ trong xếp dưới Băng chủng. Thuộc phẩm cấp từ thấp đến trung bình. Đặc điểm chung là cấu trúc giống như gạo nếp được ngâm nước rồi xay ra.

Nhưng rõ ràng, tùy độ nhuyễn khi xay, và lượng nước được thêm vào, thì bột gạo nếp thành phẩm nhìn sẽ rất khác nhau. Vậy thì Ngọc Phỉ Thúy Nếp cũng được chia nhỏ hơn thành 4 cấp độ:

NẾP CHỦNG: Phẩm chất cơ bản, thường gặp ở Ngọc. Cấu trúc giống như gạo nếp được giã thành bột nhão. Đặc điểm Nếp Chủng có thể tóm gọn trong 6 chữ: “Đồng nhất nhưng không trong suốt”. Chất đục, hơi sần và bóng nhờn, gần giống Ngọc Hòa Điền.

NẾP MỊN CHỦNG: Giống như nghiền nát gạo nếp thành các hạt bột cực nhỏ. Lúc này Ngọc sẽ cực kỳ thuần chất, mịn màng, bóng loáng, mặc dù không có độ trong. Với giới sành Ngọc, chiếc vòng bản Nếp Mịn có giá trị tiệm cận chất Băng. Ở Việt Nam, nhiều người không biết thường bỏ qua yếu tố này.

NẾP HÓA CHỦNG: Từ chất Nếp bắt đầu tiến hóa lên chất Băng. Có thể hình dung giống như “Hòa một ít nước vào cốc bột gạo nếp”, hoặc giống sữa. Lúc này Ngọc sẽ có cấu trúc đặc hơn, độ ẩm tốt hơn, và trong hơn so với Nếp Chủng. Tuy nhiên vì ở giai đoạn chuyển tiếp, nên thường quan sát rõ bông tạp.

NẾP BĂNG CHỦNG: Tiệm cận chất Băng. Có thể nói là Cấu trúc của Nếp + Độ trong của Băng = Nếp Băng Chủng. Dễ hình dung hơn, nó giống như “Hòa một ít bột gạo nếp vào cốc nước”, hoặc như nước vo gạo. Lúc này nước Ngọc sẽ trong mờ, lấm tấm có bông/tạp.

Mình hay nhận được thắc mắc, NẾP MỊN & NẾP HÓA, cái nào được đánh giá cao hơn?

Nhiều bạn nghĩ Nếp Hóa xếp trên. Thực ra không hẳn.

Đây là 2 khía cạnh khác nhau:

Từ Nếp Chủng:

Nếu cấu trúc mịn hơn => Nếp Mịn

Nếu độ trong tốt hơn => Nếp Hóa

Cái nào hơn cái nào, tùy thuộc quan điểm chơi Ngọc từng người. Nếu thích Ngọc phải trong, sẽ đánh giá cao Nếp Hóa. Còn nếu thuộc hệ người chơi cấu trúc (giống như mình) thì lại đánh giá Nếp Mịn cao hơn.

Còn tất nhiên, 1 miếng Ngọc hoàn toàn có thể vừa Hóa lại vừa Mịn. Được vậy thì quá tốt!

BĂNG CHỦNG

Ngọc cấp này giống như băng. Độ trong của nó kém hơn thủy tinh, không hoàn toàn tinh khiết. Ngọc băng chủng ít nhiều còn có một số cấu trúc bên trong, gọi là “bông” hoặc “xỉ băng”. Đây là chủng Ngọc cao cấp, giá trị chỉ đứng sau Thủy Tinh Chủng.

Phạm vi biến đổi của Ngọc Băng tương đối lớn, nên người ta lại chia tiếp thành BĂNG CHỦNG & CAO BĂNG CHỦNG. Do khác biệt về lượng tạp chất bên trong, nên giá của Ngọc Phỉ Thúy Băng dao động ở mức cao và trong biên độ rộng.

BĂNG CHỦNG giống như nước vừa bắt đầu đóng băng. Không cần soi đèn vẫn xuyên sáng. Cấu trúc bên trong chưa đủ tinh mịn. Quan sát rõ tạp, bông. Độ trong tốt hơn, giống như khi hà hơi nóng lên một tấm kính. Di chuyển ngón tay sát phía sau, có thể thấy được chuyển động. Ngọc chất băng bao gồm tất cả các màu. Ngoài Lục, còn có Hoàng Phỉ, Hồng Phỉ, Mực Dục, Lam, và tím. Trong số đó, băng tím rất hiếm. Nếu Ngọc đạt cấp Băng, có màu tím cà hoặc Tử la lan, đậm đà và sống động, giá trị cũng cực kỳ cao.

CAO BĂNG CHỦNG giống như nước đã đóng băng hoàn toàn. Độ thấu quang tốt. Cấu trúc bên trong ổn định. Ít tạp chất. Ngọc không bị trong mờ, mà ngược lại có ánh dạ như tỏa ra từ trong lòng khối Ngọc.

THỦY TINH CHỦNG

Đây là một phép ẩn dụ, ý so sánh Ngọc trong suốt như thủy tinh. Ngọc Phỉ Thúy tập hợp nhiều loại khoáng chất khác nhau, không thể đồng nhất 100%. Ngọc có chứa một lượng nhỏ tạp chất và gần như hoàn toàn trong suốt, cũng có thể được xếp vào THỦY TINH CHỦNG.

Giả sử Ngọc Phỉ Thúy tinh khiết và trong suốt nhất được đánh giá 100 điểm, thì bất kỳ viên Ngọc nào có số điểm từ 90 trở lên có thể được xếp vào Thủy Tinh Chủng. Trữ lượng của Ngọc Phỉ Thúy thủy tinh rất nhỏ, hàng triệu viên mới có một.

Ngọc Thủy Tinh Chủng thường không màu, lục, lam, phiêu hoa. Trong khi màu vàng, đỏ, tím và đen rất hiếm.

Thủy Tinh Chủng không màu dễ nhận biết hơn, bằng cách nhìn vào độ tinh khiết và độ phản chiếu. Thủy Tinh Chủng hoàn toàn không màu, khởi cương mạnh chính là cực phẩm, thường được gọi là Mao Đài (bên Trung) hoặc Bóng Đèn (Việt Nam). Ý rằng nó trong vắt như rượu Mao Đài, và sáng rực như bóng đèn.

Còn các loại Ngọc có màu, chẳng hạn như Lục Đế Vương, Hồng Phỉ… khó đánh giá hơn nhiều. Nguyên nhân do bản thân màu sắc của Ngọc đã hấp thụ một phần ánh sáng, dẫn tới cảm thụ về nước Ngọc bị giảm. VD: Khi quan sát một viên Thủy Tinh Chủng màu xanh lục sẽ có cảm giác không trong bằng viên Thủy Tinh Chủng không màu.

Giá của Ngọc Phỉ Thúy Thủy Tinh Chủng luôn cao chót vót, và tốc độ tăng phi mã. Còn những chiếc Đế Vương Lục Thủy Tinh Chủng cực phẩm, có thể sánh ngang những con siêu xe hoặc biệt thự sa hoa.

Đây được xem là “NGỌC TRUNG CHI VƯƠNG”, nghĩa là vua của các loại Ngọc. Là vua thì không còn phân loại nữa, vì đây là cực phẩm! Trong veo, thanh tao và gần như không một chút bông hay rác. Ngọc thủy tinh chủng được đánh bóng cẩn thận mang vẻ đẹp cuốn hút đến ma mị. Quan sát sẽ thấy những dải sáng huyền bí lướt trên mặt Ngọc, do kết cấu tinh thể khúc xạ mà tạo thành.

Phỉ Thuý Ngọc Linh cam kết nỗ lực hết mình nhằm cung cấp sản phẩm và dịch vụ đúng với những giá trị mà khách hàng mong đợi.

SHOP NGỌC LINH – CHUYÊN TRANG SỨC NGỌC PHỈ THUÝ

Địa chỉ: 163/30/12 Tư Đình, Long Biên, HN

Hotline: 0768 222 468

Youtube: youtube.com/@ngocphithuyonline

Fanpage: Phỉ Thúy Ngọc Linh

Tiktok: tiktok.com/@ph.thu.ngc.linh

Lưu ý: khi đăng chèn ảnh sản phẩm (trong thư mục tương ứng)